HISTORIA

Historia Pałacu w Dąbrowicy

   Historia Pałacu w Dąbrowicy jest mało sprecyzowana. Zdobyte informacje opierają się na niewielkiej ilości tekstów źródłowych wg których malowniczo położony pałac w Dąbrowicy najprawdopodobniej został wzniesiony w drugiej połowie XV w. Od tego bowiem czasu odnotowano pierwsze wzmianki na jego temat. Początkowo pałac stanowił siedzibę dla zarządcy dóbr. Według źródeł panem na Dąbrowicy był Hans von Zedlitz w latach 1463-1486. W roku 1597 pałac wraz z wsią posiadał Nickel von Zedlitz, późniejszy właściciel Wojanowa i Maciejowej. Po jego śmierci w 1616 r. Dąbrowica przypadła rodzinie von Borowitz. Prawdopodobnie w tym czasie obiekt nie posiadał wyraźnych cech reprezentacji i służył celom administracyjno - gospodarczym.


   Dzieje dąbrowickiego majątku są w źródłach lepiej uchwytne dopiero od wieku XVIII. Według źródeł już przed rokiem 1727 Dąbrowica należała do rodziny von Carwath. Szlachta ta, prawdopodobnie o węgierskim pochodzeniu przybyła na Śląsk po zakończeniu wojny trzydziestoletniej. Pierwszym jej tu przedstawicielem był Johann Ferdinand, cesarski wyższy oficer, który zakupił pod Jelenią Górą dobra Maciejowskie. Nie wiadomo czy kupił on także Dąbrowicę, czy nabył ją dopiero jego syn Johann Franz. Ten ostatni w roku 1702 otrzymał najpierw tytuł barona prowincji czeskiej, a następnie w roku 1715 tytuł hrabiowski. Wydarzenie te spowodowały w niedalekiej przyszłości nabywanie kolejnych dóbr, w tym i sąsiedniego Wojanowa, kupionego w roku 1727 od barona Christopha von Zedlitz.

   Po śmierci hrabiego Johanna Franza von Carwath /1730/ wszystkie dobra odziedziczył jego jedyny syn Franz Maksymilian, który już w roku 1747 czyli na długo przed swoją śmiercią w roku 1764 sprzedał Dąbrowicę i Wojanów owdowiałej hrabinie Klarze von Frankenberg.  Od tego czasu aż do roku 1830 majątek dąbrowicki wchodził w skład większego kompleksu dóbr /do roku 1755 z Wojanowem, a do 1830 także i z Wojanowem – Bobrowem/. Hrabina Klara von Frankenberg  zarządzała nowo nabytymi dobrami jedynie przez 3 lata do około 1750 roku, kiedy to Dąbrowicę a później Wojanów sprzedała znanemu jeleniogórskiemu kupcowi, patrycjuszowi i prezesowi jeleniogórskiego towarzystwa kupieckiego – Danielowi von Buchs /1709-1779/. W tych tez latach pałac został poddany barokizacji. Zgodnie z charakterystycznym dla baroku dążeniem do okazałości zadbano przede wszystkim o zewnętrzny wygląd pałacu nadając mu bardziej reprezentatywny wygląd. Oba te majątki, później wraz z Wojanowem Bobrowem, należały do rodziny von Buchs do roku 1817, w którym to roku jej przedstawiciel Daniel Gottlieb odsprzedał je Karolowi Heinrichowi von Rothkirch.

 Nowy nabywca starał się  je sprzedać już w kilka lat po zakupieniu. Ostateczna jednak wyprzedaż dóbr nastąpiła po roku 1830. Według informacji zawartej w opracowaniu Knie'go ok. roku 1830 właścicielem dóbr dąbrowickich był oberżysta Schröter Röchlitz. Nie wiadomo jednak jak długo trwał ten stan rzeczy i nie wiadomo również, kto był posiadaczem Dąbrowicy do roku 1850. Dopiero bowiem od tego roku pokazują się dane na ten temat, mówiące iż w roku 1850 Richard von Decker kupuje Dąbrowice. Był to przedstawiciel liczącej się w Berlinie rodziny związanej z królewską drukarnią książek. W tym czasie nastąpiła także XIX wieczna przebudowa starego pałacu w stylu neogotyku tudorowskiego. Miała ona go unowocześnić nie tylko pod względem funkcjonalnym, ale przede wszystkim pod względem formalnym. Trzeba było istniejący, dość skromny budynek dostosować do pełnienia przez niego nowych funkcji letniego pałacyku, podobnie jak wcześniej uczyniono to w przypadku innych rezydencji w tym rejonie znajdujących się w posiadaniu rodziny królewskiej. Po wspomnianej powyżej XIX wiecznej modernizacji dąbrowicki pałacowy budynek stał się jeszcze jednym z ucieleśnień romantycznej koncepcji tworzenia bezpośrednich więzi pomiędzy architekturą a jej parkowym i krajobrazowym otoczeniem. Interesującym również faktem potwierdzającym związek Deckerów z Dąbrowicy z drukarstwem jest usytuowanie w omawianej miejscowości fabryki papieru wzniesionej w 3 ćwiartce XIX w.  Rodzina von Decker posiadała dąbrowicki majątek do roku 1917, gdyż od tego czasu stały się one własnością major Elizy Mitscher.


    Po latach panowania rodziny von Mitscher pałac stał się własnością Skarbu Państwa. Były to najcięższe lata dla tego zabytkowego budynku. Po wojnie pałac wraz z przyległymi zabudowaniami gospodarczo-mieszkalnymi był administrowany przez PGR -Wojanów i do końca lat sześćdziesiątych zamieszkały przez pracowników gospodarstwa. Na skutek nie prowadzenia żadnych robót zabezpieczających,  obiekt został w latach siedemdziesiątych opuszczony i uległ totalnemu zniszczeniu. Zawaleniu uległa drewniana konstrukcja dachu, drewniane stropy nad wszystkimi kondygnacjami, większość ścian wewnętrznych i zachodnia ściana szczytowa wraz z drugą wieżyczką. Poziom parteru został zasypany gruzem z wyższych kondygnacji i porośnięty krzakami i chwastami. W roku 1995 na podstawie zlecenia Urzędu Rejonowego w Jeleniej Górze opracowano dokumentację stanowiącą załącznik do wniosku skierowanego do Ministerstwa Kultury i Sztuki mającego na celu wykreślenie ruin zabytku z Rejestru Zabytków. Dokumentacja stanowiła, iż stan zużycia budynku wynosi 95% i jasno określiła iż należy budynek rozebrać ze względów bezpieczeństwa. Do wykreślenia pałacu z Rejestru Zabytków nie doszło. We wrześniu 1997 roku pałac został zakupiony przez miejscową rodzinę Drobnych i stanowił własność Krzysztofa Drobnego. Rozpoczęła się odbudowa zawalonych murów, stropów i częściowo dachu pałacu. Własnym sumptem i ciężką pracom została zabezpieczona substancja zabytkowego budynku i otrzymał on nową funkcje mieszkalną. Od maja  2017 roku, po śmierci brata Krzysztofa, nowym właścicielem z ramienia rodziny Drobnych został Daniel Drobny. Od czerwca 2018 roku trwają prace nad dalszym zabezpieczeniem pałacu, pozyskiwaniem dotacji i reklamą obiektu w którym na dzień dzisiejszy mieści się agroturystyka.

 

 

Script logo